Bescheiden aanklacht tegen bezuinigingen in de kunstsector.

Fictieve brief aan Adriaan van Dis die ik schreef gebaseerd op interviews die ik zag en boeken die ik las. Te nemen met een korrel zout.

Utrecht Februari 2012

Mon chèr Monsieur van Dis,

Een droom blijft een waanbeeld totdat de realiteit hem heeft omarmd. Hoop en verlangen zijn deugden die de man tijdens dit proces meer dan eens tot wanhoop drijven.

Ik had me het allemaal anders voorgesteld. Ik had gehoopt te leven als u in de “chambre de bonne”* van een hotel in een stad gelijk aan Parijs.
Ik liep reeds statig, haast zwevend, door broeierig multiculturalisme;
-“Bonjour.”
-“Wie geht’s?”
-“Dobra! Ty też?”
-“I’m fine… Grazie”
-“Buon dia!”
-“Mazzeltov!”
Ik deelde al handkussen uit aan de oude hoeren van de “Rue St.Denis” wanneer ik had opgemerkt dat ze bij mijn naderen hun korset hadden rechtgetrokken en hun lippen gestift. Alledaagse beelden van “clochards” en asgrauwe “Parisiennes” hadden zich gevormd tot geïnspireerde parafraseringen die ik op de cadans van de accordeon had genoteerd in mijn “Moleskine”*. Ik stelde me de trots voor die ik zou voelen na het teruglezen van citaten opgepend uit mijn kwade dronk door mateloos geïnteresseerden. Kort daarna nog één goed glas wijn alvorens te verdwalen op “Montmartre” dat ik als mijn broekzak zou hebben gekend. Ik aanbad de Seine als stille grens tussen wij en zij, ratio en gevoel, de “créateurs” van het Noorden en de “acheteurs” (kopers) van het Zuiden. Ik liet mijn ziel spreken in al de talen die het me beloofde machtig te zijn en nam de versprekingen voor lief. Schilderen hier, fotograferen daar. Een film, een boek, een doek. Als het dan toch echt moest maakte ik wel een kast, de liefde. Leven en zijn in één adem uitgesproken. Geen maskers, geen omwegen.
Waar is het fout gegaan?
Creativiteit was ooit mijn hoogste doel en nu voelt ze als beschamend elitair, bedelend soms zelfs, vies en uitzichtloos. Kunst bestaat voor mij enkel nog bij gratie van de “acheteurs”* en hun zuurverdiende verwachtingen. De schoften. De schoften die het schild van mijn roem moeten dragen en die ik zal moeten aanzwepen de last te tillen. Hun goud zal uiteindelijk mijn weg plaveien. Toch? Er zit niets anders op dan een grimas op te trekken en hun bekoren als een middeleeuwse harlekijn. Een schaduwdans met ze aan te gaan waarin ik veins te leiden. Maar dan?
Is ongecensureerd scheppen soms een voorrecht dat alleen de allergrootsten zoals u is toebedeeld? Hebben de kleine erupties van oprechtheid die in mijn wezen zo nu en dan naar boven spuiten geen vrij baan nodig? Wordt anders niet de druk te hoog en spat ik dan uiteindelijk niet uiteen in duizenden stukjes eenzaamheid, verdriet en spijt? Ik vraag het ù Monsieur van Dis. U heeft in elk geval de schijn mee dat u kunt schrijven wat uw hart u ingeeft. Dat u kunt spreken hoe het u het beste uitkomt, gerieft of pleziert. U kunt flaneren over de “Champs-Élysées”, rug recht, haren gekamd door een lichte lentebries nagefloten door zwaluwen en jonge Franse godinnen. Voor u danst Parijs op een kakofonie van betekenissen die u er op eigen titel aan mag toekennen. Mijn ziel is gesmoord. Het raast ommuurd door het welbehagen die ik de wereld om mij heen schuldig denk te zijn. Hoop en verlangen mijzelf ooit uit deze impasse te bevrijden drijven mij tot waanzin en de Seine lonkt elke keer wanneer ik de “Pont Neuf” oversteek tijdens mijn pendeltochten tussen geld en geluk. Vriendelijk dank ik de wijze rivier keer op keer voor haar aanbod. Toch verlang ik soms naar het warme bad van rust dat het ijskoude water tussen de beide oevers van mijn tweestrijd mij zou kunnen geven. Maar voordat het ik het zover laat komen vraag ik ù Monsieur van Dis, leen mij de sleutel tot uw “chambre de bonne” en deel met mij een deel van uw geheim.

Je vous en prie.*

Amicalement,

Alexander

*Chambre de bonne / Kamer die men voor langere periodes kan huren in een hotel.
* Moleskine / Merknaam van een schrijfblokje dat vroeger veel door kunstenaars werd gebruikt.
*Acheteurs / Kopers.
*Je vous en prie / Alstublieft.